AZ Zeno in Knokke-Heist werkt samen met EEG Digital Buildings aan een geavanceerd load balancing-systeem dat zonne-energie en andere energiebronnen optimaal beheert. “Onze ambitie is om tegen 2035 geen gas meer te gebruiken.”
De ziekenhuiscampus in Knokke-Heist is gebaseerd op een surrealistisch werk van René Magritte en zweeft als het ware boven het landschap. In het zeven jaar oude – of beter: jonge – gebouw van AZ Zeno wordt volop ingezet op duurzaamheid en energiebeheer. “Wij hebben het geluk dat we in een relatief nieuw gebouw zitten”, vertelt Frank Vandierendonck, Diensthoofd Technische Dienst – Infrastructuur. “Het pand is energetisch in orde, goed geïsoleerd, en we hebben een dubbele schil, een dubbele gevel. Dit geeft ons een solide basis om verder te werken aan duurzame oplossingen.”
Met de steun van de directie en het Bestuursorgaan koesteren ze bij AZ Zeno dan ook ambitieuze doelstellingen op het gebied van duurzaamheid. “Onze ambitie is dat we tegen 2035 geen gas meer gebruiken,” stelt Frank Vandierendonck. “We gebruiken nu al zeer weinig gas en we gaan zeker niet meer investeren in apparatuur die op gas werkt.”
Innovatief load balancing-systeem
De samenwerking met EEG Digital Buildings concentreert zich recent op een geavanceerd load balancing-systeem, dat de door zonne-energie opgewekte stroom prijsefficiënt inzet. “Wij hebben ongeveer drie megawatt piek aan zonnepanelen liggen. Op zonnige dagen produceren we dus veel meer elektriciteit dan we verbruiken”, klinkt het. Het zorgt voor een bijzondere uitdaging: “Wanneer we overtollige energie terugleveren aan het net, hangt daar tegenwoordig een kost aan vast. Daarom hebben we aan EEG Digital Buildings gevraagd om een systeem te ontwikkelen dat, afhankelijk van de prijs die we moeten betalen om te injecteren of de prijs die we krijgen, de productie van onze zonnepanelen kan optimaliseren. Het load balancing-systeem mag je dus concreet vertalen als een prijsefficiëntieverhaal op het vlak van zelf opgewekte stroom. Het systeem meet, vergelijkt en stuurt aan, op basis van de voorwaarden die we erin steken.”
Realtime prijsmonitoring
Het load balancing-systeem werkt op basis van energieprijzen: “Die worden bepaald door de ‘day-ahead’-markt, een soort beurs die de elektriciteitsprijs voor de volgende dag vastlegt, gebaseerd op de geschatte productie en verbruik op het net”, legt het Diensthoofd Technische Dienst – Infrastructuur uit. “Dat betekent dat wij vandaag om twaalf uur exact weten wat we morgen betalen of krijgen voor elektriciteit. Als de prijs voor ons niet gunstig is, schroeven we eventueel de productie van onze zonnepanelen terug. “Het systeem kijkt elk uur naar de actuele situatie. “We trekken onze contractprijs en transportkosten af van wat we krijgen voor de geïnjecteerde stroom. Alleen als het resultaat positief is, injecteren we energie in het net. Anders beperken we de output van onze panelen of onze warmtekrachtkoppeling, of optimaliseren we ons verbruik.”
Geïntegreerde aanpak
Het load balancing-systeem beperkt zich inderdaad niet tot het monitoren van de zonnepanelen alleen. “We willen apparaten die veel elektriciteit verbruiken maximaal laten draaien op de uren dat we veel elektriciteit produceren,” vertelt Frank Vandierendonck. “Zo sturen we bijvoorbeeld onze warmtekrachtkoppeling en warmtepompen aan op basis van rentabiliteit en beschikbaarheid van energie.” Het systeem draait op een virtuele server in het ziekenhuis en communiceert met het gebouwbeheersysteem van EEG Digital Buildings.
Toekomstige ontwikkelingen
AZ Zeno is niet van plan om te stoppen bij de huidige implementaties. “We denken eraan om een buffervat met een elektrische weerstand te installeren in onze sanitaire watervoorziening. Als we veel elektriciteit hebben, kunnen we die weerstand het water laten opwarmen in plaats van gas te gebruiken.” Ook voor de koelmachines zijn er opties: “We overwegen om de buffervaten die het koude water bevatten overdag sterker te laten afkoelen, zodat we ’s nachts gebruik kunnen maken van dat koude water zonder extra energie te verbruiken.”
Pionier in de zorgsector
Frank Vandierendonck is er van overtuigd dat AZ Zeno vooroploopt in de zorgsector als het gaat over efficiënte energieoplossingen. “Dankzij een aantal specifieke troeven. We hebben natuurlijk veel plaats en konden daardoor heel wat zonnepanelen plaatsen. We zitten in een recent gebouw, in fantastisch mooie groene omgeving. Niet alle ziekenhuizen hebben die luxe. We maken er maximaal gebruik van en het mag gezegd dat zowel de directie als het bestuur ook voldoende aandacht besteden en duurzaamheid op de agenda houden.”
De aanpak van AZ Zeno is bewust modulair en leidt tot een organische evolutie. “Het is niet één groot verhaal, wel veel kleine maatregelen die elkaar aanvullen en versterken. Het systeem wordt continu verfijnd en uitgebreid. We plukken daar telkens de vruchten van, en tegelijk breidt zo toch ook het totaalplaatje uit. We koelen onze patiëntenkamers de laatste drie zomers puur op ons BEO-veld (boorgatenergieopslag), via de leidingen in de plafonds. In de winter gebruiken we de opgeslagen warmte, in de zomer de opgeslagen koude.”
Die doordachte, gecombineerde aanpak, ondersteund door het load balancing-systeem van EEG Digital Buildings, zorgt ervoor dat AZ Zeno alsmaar grotere stappen zet richting een volledig gasvrije en energie-efficiënte toekomst.
